کم پوششی جمعیت صفرساله در سرشماری 1395 و ارائه راهکارهایی برای تسطیح آن

بررسي سوابق سرشماري­ هاي نفوس در اغلب كشورهاي جهان از جمله در ايران نشان مي­ دهد كه همواره پوشش جمعيت و شمارش دقيق آن از اولين سرشماري تاكنون، از مهمترين دغدغه ­هاي طراحان و برنامه ­ريزان سرشماري­ هاي عمومي نفوس و مسكن كشور بوده است. اما با وجود تدابيري كه در اين زمينه انديشيده مي ­شود، خطا در گزارش سن و جنس اتفاق مي ­افتد. لذا محققان به منظور بررسي مقدار خطا و درصورت نياز تسطیح آنها، روش ­هاي مختلفي براي ارزيابي و در صورت لزوم هموارسازی داده ­ها ارائه داده ­اند. از جمله خطاي رايج در شمارش جمعيت، احتمال كم پوششي جمعيت صفرساله است كه در نتايج سرشماري كشورهاي مختلف جهان رایج است. اين مختصر با توجه به اهمیت پوشش جمعیت صفر ساله سرشماری در مطالعات و شاخص های مختلف جمعیتی، به ارزيابي و مرور پوشش جمعیت صفرساله در سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1395 و نيز اثر طولاني شدن مدت اجرا سرشماري بر مقدار كم پوششي جمعيت صفرساله پرداخته و سپس راه کارهايي جهت تسطیح آن ارائه مي­ نماید.

مقاله حاضر با همکاری آقای نورمحمد جاوید نوشته شده و در هفدهمین کنفرانس آمار در تاریخ 31 مرداد 1403 به صورت سخنرانی ارائه شد.