نیمی از فرصت پنجره جمعیتی ایران سپری شده است

تهران- ایرنا- رئیس گروه آمارهای جمعیت مرکز آمار ایران گفت: نیمی از دوره پنجره جمعیتی ایران سپری شده، اما استفاده مطلوبی از آن نشده است؛ نیمی دیگر از این زمان باقی مانده و برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران باید از این فرصت تکرارناپذیر نهایت بهره‌برداری را ببرند.

الهام فتحی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با اشاره به اهمیت «پنجره جمعیتی» افزود: ایران اکنون در مقطع تاریخی و نادری قرار دارد که نسبت جمعیت در سن فعالیت به بیشترین میزان رسیده و می‌تواند فرصت بی‌نظیری برای رشد اقتصادی ایجاد کند.

وی با تشریح مفهوم گذار جمعیتی تبیین داد: گذار جمعیتی تغییر وضعیتی است که در آن نرخ زاد و مرگ‌ومیر از سطح بسیار بالا و رشد جمعیت ناچیز، به حالتی با نرخ زاد و مرگ‌ومیر پایین و باز هم رشد جمعیت ناچیز منتقل می‌شود.

فتحی اظهار کرد: این روند باعث دگرگونی ساختار سنی و باز شدن «پنجره جمعیتی» می‌شود؛ دوره‌ای که نسبت جمعیت زیر ۱۵ سال کمتر از ۲۰ درصد و جمعیت بالای ۶۵ سال نیز کمتر از ۱۵ درصد است. در این دوره، بیش از دو سوم جمعیت کشور در سن کار قرار دارند.

رئیس گروه آمارهای جمعیت مرکز آمار ایران گفت: پنجره جمعیتی ایران از حوالی سال ۱۳۸۴ باز شده و پیش‌بینی می‌شود تا حدود سال ۱۴۳۰ ادامه داشته باشد. اما استفاده اقتصادی از این فرصت به صورت خودکار رخ نمی‌دهد و نیازمند ایجاد بسترهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و نهادی مناسب است.

وی تاکید کرد: ۲ پیش‌شرط اساسی برای بهره‌برداری مفصل از این دوران شامل گسترش فرصت‌های شغلی و بهبود شرایط اشتغال، به‌ویژه برای جوانان، و از سوی دیگر سرمایه‌گذاری مطلوب در کشور می‌شود.

فتحی ادامه داد: هرچند تمام استان‌ها و مناطق ایران در شرایط سنی مطلوب برای رشد اقتصادی قرار دارند، اما کمبود فرصت‌های شغلی و سرمایه‌گذاری موجب شده بخش مهمی از نیروهای کار به اشتغال مفصل دست نیابند و ظرفیت بالقوه پنجره جمعیتی به "بار جمعیتی" تبدیل شود. این وضعیت در کنار تمایل فزاینده جوانان تحصیل‌کرده به مهاجرت، از جمله چالش‌های مهم کنونی است.

وی با اشاره به تجربه کشورهایی چون ژاپن، کره‌جنوبی، سنگاپور، چین و تایلند اظهار داشت: این کشورها توانسته‌اند بین ۲۰ تا ۴۰ درصد رشد اقتصادی خود را در دوره پنجره جمعیتی رقم بزنند.

رئیس گروه آمارهای جمعیت مرکز آمار ایران اضافه کرد: یکی از عوامل کلیدی موفقیت آنها رشد مشارکت زنان در بازار کار و رفع موانع اشتغال بوده است.

به گفته فتحی، بدون بهره‌گیری از نیمی از جمعیت کشور که زنان را تشکیل می‌دهند، تحقق رشد پایدار اقتصادی ممکن نیست.