نگاهي آماري به جمعيت شهر تهران در نيم قرن اخير

براساس سوابق تاريخي زندگی در شهر تهران به ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد باز میگردد. شهر تهران براي نخستين بار حدود 200 سال پیش توسط آقامحمدخان قاجار به عنوان پایتخت ایران برگزیده شد. به اين ترتيب از اين تاريخ به بعد تهران بزرگترين كانون مركز جذب جمعيت در كشور شد. اولين سرشماري از شهر تهران به طور رسمي در زمان دوران سلطنت ناصرالدین شاه با هدف جمعxadآوري ماليات در بدو صدارت ميرزا آقاخان نوري انجام شد. براي نخستين بار در فاصله سالxadهاي 1318 تا 1320 تعداد جمعيت شهر تهران برابر 540087 نفر شمارش شد. اولين سرشماري عمومي نفوس كشور در سال 1335 انجام شد. در اين سرشماري جمعيت شهر تهران برابر 1512082 نفر شمارش شد. بعد از آن در فواصل زماني 10 سال يكبار سرشماري عمومي نفوس و مسكن اجرا شد. به اين ترتيب براساس نتايج سرشماريxadهاي عمومي نفوس مسكن جمعيت اين شهر از سال 1335 تا 1390 حدود 4/5 برابر شد (جدول1).

نمودار 1 متوسط رشد سالانه جمعيت شهر تهران و نقاط شهري ايران را در طي نيم قرن اخير نشان ميxadدهد. براساس اين نمودار متوسط رشد سالانهxad ي جمعيت شهر تهران در دورهxad هاي زماني 45-1335 و 55-1345 از متوسط رشد سالانهxad ي جمعيت نقاط شهري كشور بالاتر بوده است. سپس در دههxad هاي بعدي رشد جمعيت شهر تهران كاهش يافته و همواره در سطحي پايينxadتر از رشد جمعيت نقاط شهري كشور قرار گرفته است. به گونهxad اي كه در سالxadهاي اخير رشد جمعيت كلان شهر تهران به حداقل مقدار خود رسيده است. در تحليل موضوع ميxad توان گفت در چندسال گذشته شهر تهران از جمعيت اشباع شد. از سوي ديگر به دليل هزينهxad هاي بالاي زندگي در اين شهر به ويژه هزينهxad هاي قابل ملاحظه مسكن مازاد جمعيت اين شهر به شهرهاي اقماري اطراف سرريز شدند. بازسازي جمعيت نقاط شهري استان تهران براساس محدوده جغرافيايي سال 1395 شاهدي بر اين مدعاست. در سال 1335 تعداد 8 شهر در اين استان وجود داشت. در سال 1395 تعداد شهرهاي استان تهران به تعداد 42 شهر افزايش يافت. جمعيت مناطق شهري استان تهران نيز از تعداد 1600800 نفر در سال 1335 به تعداد 12452230 نفر در سال 1395 رسيد. در سال 1335 حدود 95 درصد جمعيت شهري استان تهران در شهر تهران ساكن بودند. درحالي كه در سال 1395 كلان شهر تهران حدود 70 درصد جمعيت شهري استان را درون خود جاي داده است (نمودار2). بديهي است به وجود آمدن شهرهاي اقماري و خوابگاهي[1] در اطراف كلان شهر تهران باعث جابهxad جايي جمعيت در بين شهرهاي اطراف كلان شهر تهران شده است.

+ نوشته شده توسط الهام فتحی در ۱۳۹۶/۱۱/۰۱ و ساعت 6 |